Uzman Öğretmenlik.
Uzman öğretmenlik sınavında başarılı oldukları halde değerlendirme ölçütlerine göre kontenjanın dışında kalan öğretmenlere hakları derhal geri verilsin!
Anayasa Mahkemesi’nin 5204 sayılı yasa ile ilgili olarak verdiği kısmi iptal kararı 18 Mart 2009 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Kariyer öğretmenlik uygulamasının ortadan kaldırılabilmesi için yoğun hukuki mücadele yürüten bir sendika olarak, Yüksek Mahkeme’nin düzenlemenin ruhunu Anayasa’ya uygun bulan kararına ilişkin eleştirilerimizi kamuoyu ile paylaşmıştık.
Dava konusu düzenlemenin 7. maddesinin iptal gerekçesi aynen; 204 sayılı Yasa’nın 1. maddesiyle getirilen kariyer basamaklarında yükselme sistemi, öğretmenlerin, nitelik ve statülerinin iyileştirilmesine özel önem verilmesi temeline dayanmakta ve öğretmenlerin kıdem, eğitim ve iş başarımları esas alınarak, meslekî ve kişisel gelişimlerinin sağlanması, niteliklerinin iyileştirilmesi, statülerinin yaptıkları görevin önem, güçlük ve sorumluluk derecesi çerçevesinde olması gereken seviyeye yükseltilmesini amaçlamaktadır. Kuralda, kariyer basamaklarında yükselme koşullarının tümünü sağlasa bile, % 20 ve % 10’luk sınırlama nedeniyle bütün öğretmenler yükselme olanağına sahip olamayacaklardır. Bakanlar Kurulu’na tanınan bu oranları bir katına kadar yükseltme yetkisinin kullanılmasında da aynı sonuçla karşılaşılabilecektir. Anılan oranlar dolduğunda geride kalan öğretmenler, boşalma olana kadar yüzde yüz başarı elde etseler bile, uzman ve/veya başöğretmen hakkını elde edemeyeceklerdir. Bu durum ise yığılmalara, tıkanmalara ve çalışma hayatında olumsuzluklara neden olabilecektir. Öngörülen kontenjanlardaki yüzdelere giren son kişilerle aynı değerlendirme puanına sahip olanların kontenjan dışında kalmaları hali, hukuk devleti ve eşitlik ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Bu nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. ve 10. maddelerine aykırıdır, iptali gerekir şeklindedir.
Görüldüğü üzere Anayasa Mahkemesi, uzman ve başöğretmen olabilme koşullarına sahip olan öğretmenlere “kontenjan doluluğu” gerekçesiyle olumsuz yanıt verilmesinin Anayasaya aykırı olduğunu tespit ve tescil etmiştir. Bugüne kadar sayısız öğretmen, sadece bir defa düzenlenen uzman öğretmenlik sınavında başarılı oldukları halde, kontenjan sınırlaması nedeniyle yasanın tanıdığı haktan yararlanamamışlardır.
Karar sonrasında, idare, hukuka aykırı uygulamanın mağdurlarının haklarının geri verilmesine dönük düzenleme yapma sorumluluğu ile karşı karşıyadır. Eğitim-İş olarak Bakanlığa, hakları gasp edilen eğitim çalışanlarının haklarının geçmişe dönük olarak iadesi ile yoksun kaldıkları ekonomik kayıpların giderilmesi çağrısında bulunuyoruz.
Kontenjan kısıtlamasının hukuka aykırılığının tespiti sonrasında, Bakanlık benzer sınav türlerinde olduğu gibi yılda en az iki defa olmak üzere düzenli aralıklarla sınav yapma yükümlülüğü ile de karşı karşıya kalmıştır. Bu sınavların ilki mağduriyetlerin katlanarak artmaması için derhal yapılmalıdır.
Eğitim-İş olarak sürecin yakın takipçisi olacağız.
Yüksel ADIBELLİ
Eğitim-İş Genel Başkanı
Uzaman öğretmenlik sisteminin öğretmenler arasında sınıf oluşturduğu düşüncesindeyim. Öğretmnlerin mesleğinde kariyer yapmaları elbette önemli ancak bu, rütbe verilerek değil, başka bir formülle halledilmeliydi kanaatimce.