Tam Gün Tasarısında Çalışanların Hakları Tırpanlandı
Tam gün yasa tasarısı sağlık çalışanları açısından incelendiğinde Sağlık Bakanlığı’ndan sevk edildiği biçimini korumadığı anlaşılmıştır. Özellikle döner sermaye oranlarının artışlarının Başbakanlıkta kısıtlandığı görülmüştür. Sırıtarak her şeyi çözdük diye poz verenler, siyasi iradeye bir telefon kadar uzakta oldukları ile övünenler bu haklar kısıtlanırken neredeydiler sormak gerekiyor. Bu yapılanın hizmet sendikacılığı mı yoksa hezimet sendikacılığı mı olduğu bir kez daha ortaya çıkmış oluyor.
Türk Sağlık-Sen her zaman olduğu gibi çalışanların haklarının korunması ve iyileştirilmesi için Tam Gün Yasa Tasarısı ile ilgili görüşlerini ve taleplerini TBMM’de dile getirecektir. Türk Sağlık-Sen bu konularda Sağlık Komisyonunda ve Grup Başkan Vekilleri nezninde girişimlerini sürdürülecektir. Çalışanların haklarının tırpanlanmasına, tabip dışı personelin haklarında yeterli iyileştirmelerin yapılmamasına ve radyoloji çalışanlarının mağdur edilmesine gerekli tepki gösterilerek tasarıda değişiklik yapılması istenecektir.
Aşağıda Tasarıda yer alan değişikliklerle ilgili olumsuzluklar ve taleplerimiz sıralanmıştır.
İŞTE ÇALIŞANLAR İÇİN TBMM’YE GÖNDERİLEN TAM GÜN YASA TASARISININ GETİRDİĞİ YENİ DÜZENLEMELER VE ESKİ TASLAKLA KARŞILAŞTIRMASI:
Tam gün taslağının Sağlık Bakanlığı’ndaki son halinde Sağlık Bakanlığı Bünyesinde Görev Yapan Personelin Döner Sermaye Oranları:
-Profesör ve klinik şefleri için % 800
-Doçent ve şef muavini için %700
-Uzman tabip ve Tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda Uzman olanlar ile Uzman diş tabipleri için % 600
-Pratisyen tabip ve diş tabipleri için %500
-İdari sağlık müdür yardımcısı, hastane müdürü ve eczacılar için %300
-Başhemşireler için %250
-Diğer personel için % 200
-Özellikli birimler için % 250 olarak uygulanacaktı.
Fakat TBMM’ye Gönderilen Tasarıda Bu Oranlar:
Profesör, klinik şefleri, Doçent ve şef muavini için % 800
-Uzman tabip ve Tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda Uzman olanlar ile Uzman diş tabipleri için % 700
-Pratisyen tabip ve diş tabipleri için %500
-İdari sağlık müdür yardımcısı, hastane müdürü ve eczacılar için %250
-Başhemşireler için %200
-Diğer personel için % 150
-Özellikli birimler için % 200 olarak yer aldı.
Taslağın son halinde Profesör, klinik şefleri, Doçent ve şef muavini, Uzman tabip ve Tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda Uzman olanlar ile Uzman diş tabiplerinin döner sermayeleri artırılırken, pratisyen doktorlarınki sabit kaldı. Diğer personelin döner sermaye oranları azaltıldı. Sağlık Bakanlığı’nın ilk açıkladığı taslakta mağduriyetleri giderilen personelin Taslağın son halinde tekrar mağdur edildiği görüldü.
Ayrıca bir önceki taslakta nöbet hizmetleri dışındaki çalışma süreleri için mevcut oranların %50 sini geçmeyecek şekilde ayrıca ek ödeme yapılacak hükmü yer almıştı. Bu oranda da azaltma yapılarak tabip, diş tabibi ve Tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda Uzman olanlar için yüzde 30’a diğer personel için yüzde 20’ye indirildi.
Taslakta bu haliyle özellikle tabip dışı sağlık personelin döner sermaye oranlarında gerekli artışların yapılmaması kabul edilemezdir. Bakanlık bu son düzenlemeyle de hekim eksenli olan döner sermaye ödemelerinde personel arasındaki makası biraz daha genişletmiştir. Çalışanların mağduriyetleri artırılarak sürdürülmüştür.
Basamak Çalışanlarına Yine Nöbet Ücreti Yok
Yeni taslakta nöbet ücretleri konusunda da çalışanlar mağdur edildi. Daha önceki taslakta birinci basamak sağlık kuruluşlarında görev yapan personele de nöbet ücreti ödeneceği hükme bağlanmışken yeni taslakta söz konusu personele nöbet ücreti ödenmesi hükmüne yer verilmedi. Nöbet ücretleriYataklı tedavi kurumları, ağız ve diş sağlığı merkezleri ve 112 acil sağlık hizmetlerinde haftalık çalışma süresi dışında normal, acil veya branş nöbeti tutarak, bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade edilmeyen memurlar ile sözleşmeli personele ödenmesi hükmü getirildi. Mevcut hükümde sadece 25’ten fazla yatağı bulunan yataklı tedavi kurumları ile sınırlı olarak nöbet ücreti ödenmekteydi.
Halen yürürlükte olan nöbet ücretlerinin ödenmesi için 8 saatten az olmaması koşulu, daha önceki taslakta 4 saate indirilirken son taslakta 6 saate çıkarılmıştır.
Mevcut durumda ayda 80 saatten fazla nöbet ücreti ödenmiyordu. Bu sınırlama 130 saate çıkarıldı. Halbuki bir önceki taslakta saat sınırlaması kaldırılmıştı.
Ayrıca bir önceki taslakta belirlenen nöbet ücretlerinin yüzde 50’sı tutarında icap nöbet ücreti ödenmesi getiriliyordu. TBMM’ye sunulan taslakta ise bu oran yüzde 40’a indirildi. Mevcut durumda İcap nöbetinde ödenen normal nöbet ücretinin yüzde 30’u oranında ödeniyor.
Yine, sağlık kurum ve kuruluşlarında sağlık personelinin yanı sıra diğer hizmet sınıflarındaki personel de nöbete kalmaktadır. Bu personelin mağduriyetini gidermek amacıyla, bunlara da nöbet ücreti ödenmesine imkân tanınmaktadır.
Öncelikli olarak 1. basamakta görev yapan çalışanların nöbet ücretlerinden mahrum bırakılması kabul edilemezdir. Daha önce bakanlıktaki taslakta bu hak 1. basamakta görevli personele verilirken TBMM’ye sunulan taslakta bunun kaldırılması adaletsizliktir. Ayrıca nöbet ücretlerindeki artış olumlu fakat yeterli değildir. Sağlık Bakanlığı’ndan çıkan ilk taslakta yer alan nöbet ile ilgili düzenlemelerin neredeyse tamamında kesintiler yapılmıştır. Bir düzenleme yapılması sırasında ilk olarak personel haklarında kısıtlamaya gidilmesi kabul edilemez bir tutumdur.
Askeri Hekimlere Sağlık Hizmetleri Tazminatı Geliyor
Tam gün yasa tasarında askeri hekimlerle ilgili de düzenlemelere yer verildi. Tasarıya göre Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan askeri hekimlere sağlık hizmetleri tazminatı ödenecek. Aynı zamanda Türk Silâhlı Kuvvetleri kadrolarında görevli sivil öğretim üyesi tabiplere ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan uzman tabip, uzman diş tabibi, tabip ve diş tabiplerine en yüksek Devlet Memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda sağlık hizmetleri tazminatı ayrıca ödenecek.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde, görevli hekimlere sağlık hizmetleri tazminatı ödenerek ücretlerinde iyileştirme yapılırken Türk Silahlı Kuvvetlerinde, bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan tabip dışı personeli bu tazminattan mahrum bırakılması haksız bir uygulamadır. Sağlık hizmetlerinin bir ekip işi olduğu göz önüne alındığında ekibin büyük bir bölümünün iyileştirmelerden mahrum bırakılması hizmetin kalitesi ve verimliliği açısından da sıkıntı oluşturabilecektir. Çalışma barışını bozan bir uygulama olacaktır.
Bu nedenle Türk Silahlı Kuvvetlerinde, bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan tabip dışı personelde sağlık hizmetleri tazminatından yararlandırılmalıdır.
Ayrıca Gülhane Askeri Tıp Akademisi Komutanlığına bağlı eğitim hastaneleri ile askeri tıp fakültesinde ve Türk Silâhlı Kuvvetlerine bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında öğretim üyesi, tabip ve sağlık personeline ihtiyaç duyulması hâlinde, Türk Silâhlı Kuvvetleri Sağlık Komutanlığının talebi üzerine Sağlık Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu tarafından öncelikli olarak görevlendirme yapılacak.
Ayrıca daha önceki tasarıda yer alan 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1. maddesinin C bendinin 1. numaralı alt bendinde yer alan ‘7000′den daha düşük göstergeler üzerinden makam veya yüksek hakimlik tazminatı öngörülen kadrolara atanmış olanlara’ ibaresinden sonra gelmek üzere ‘ve Tababet Uzmanlık Tüzüğünde belirtilen dallarda bu tüzük hükümlerine göre uzman olanlar ile uzman tabip, tabip, diş tabibi ve eczacı unvanlı personele’ ibaresi eklenmiştir” hükmü TBMM’ye sunulan taslakta yer almamıştır.
Doktorlar Ya Kamu Ya Özel Diyecek
Tam Gün Yasa tasarısı ile doktorların kamu kurum ve kuruluşları, Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli çalışan özel sağlık kurum ve kuruluşları veya Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmesi bulunmayan özel sağlık kurum ve kuruluşlarından birini tercih edecekler. Ya da isteyen doktorlar sadece serbest olarak mesleklerini icra edebilecekler.
Söz konuşu değişiklikler tasarıda şu madde altında düzenlendi:
MADDE 6-11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 12 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, aşağıdaki bentlerden yalnızca birindeki sağlık kurum ve kuruluşlarında mesleklerini icra edebilir.
a) Kamu kurum ve kuruluşları,
b) Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmeli çalışan özel sağlık kurum ve kuruluşları; Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmeli çalışan vakıf üniversiteleri,
c) Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmesi bulunmayan özel sağlık kurum ve kuruluşları; Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmesi bulunmayan vakıf üniversiteleri; serbest meslek icrası.
Tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, ikinci fıkranın her bir bendi kapsamında olmak kaydıyla birden fazla sağlık kurum ve kuruluşunda çalışabilir. Bu çalışmaya ve işyeri hekimliğine ilişkin esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir.” Bu hükümle Sağlık bakanlığı’nın bazı branşlarda görev yapan doktorlar için yarı zamanlı çalışmayı uygulayabileceği ifade edilmektedir. Bunun temel nedeni uzman eksikliği olarak ifade edilmiştir.
Madde gerekçesinde de bu husus şu sebeplerle dile getirilmiştir: . Bir hekimin sözleşmesi bulunan ve sözleşmesi bulunmayan özel sağlık kurum ve kuruluşlarında aynı anda çalışması, kamuda kısmî zamanlı çalışmanın sakıncalarını özel sektöre taşıyacak, kamu kaynaklarının özel sektörün çıkarları doğrultusunda kanalize edilmesi söz konusu olabilecektir. Bunlarla birlikte, anestezi uzmanlığı gibi bazı branşlar ile konsültasyon hizmetleri gibi konularda, hekim kaynağının en verimli şekilde istihdamını sağlamak amacı ile birden fazla sağlık kurum ve kuruluşunda çalışmaya izin verilmelidir. İstismarı önlemek için aynı konumda olan sağlık kurum ve kuruluşlarında olmak şartıyla, birden fazla yerde çalışmaya ilişkin ayrıntılı düzenlemeye ihtiyaç bulunmaktadır. Bu görev ve yetki Sağlık Bakanlığına verilmektedir.
Öğretim Üyeleri Sadece Üniversitede Çalışacak
Tasarıda yer alan 2 madde ile YÖK Kanunun 36 maddesi “Öğretim elemanları, üniversitede devamlı statüde görev yapar.
Öğretim elemanları, bu Kanun ile diğer kanunlarda belirlenen görevler ve telif hakları hariç olmak üzere, yükseköğretim kurumlarından başka yerlerde ücretli veya ücretsiz, resmi veya özel başka herhangi bir iş göremezler, ek görev alamazlar, serbest meslek icra edemezler.” şeklinde değiştiriliyor. Bu düzenleme ile üniversitelerde görev yapan profesör ve doçentlerin kısmı statüde çalışmalarına imkân veren kanun hükümleri kaldırılıyor.
Tasarı ileüniversitelerde kısmî statüde çalışma kaldırıldığından, hâlen kısmî statüde çalışmakta olan öğretim üyelerinden Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren altı ay içerisinde talepte bulunanların devamlı statüye geçirilmesi, bu süre içerisinde talepte bulunmayanların ise istifa etmiş sayılması öngörülmektedir.
Yabancı Doktor Tam Günde Yok
Geçen seneki Tam Gün Yasa Tasarısında yer alan ve yabancı doktorların Türkiye’de çalışmasına imkan veren “Türkiye Cumhuriyeti dâhilinde tıp mesleğini icra edebilmek için Türkiye’deki tıp fakültelerinden veya yetkili kurumca ilgili mevzuatına göre denkliği onaylanan yabancı tıp fakültelerinden diploma sahibi olmak ve diplomalarının Sağlık Bakanlığınca tescil edilmiş olması şarttır.” düzenlemesi ile Türkiye’de hekimlik yapabilmek için Türkiye’deki Tıp Fakültelerinden mezun olmak ve Türk Olmak şartını kaldıran hükümler bu seneki taslakta yer almadı. Böylece yabancı doktorların Türkiye’de çalışmaların önünü açan düzenleme tam günden çıkarılmış oldu.
Mesleki Sorumluluk Sigortası Yaptırmayana 5 Bin TL Ceza
Taslakta yer alan bir diğer önemli düzenleme ise Tam günle birlikte hekimlere mesleki sorumluluk sigortası yaptırma şartı getirilmesi oldu. Tabip, uzman tabip ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan personelin hizmet kusurundan kaynaklı kişilere verdikleri zararların telafisi amacı ile görev yaptığı kurum tarafından mesleki mali sorumluluk sigortası yaptırılacak.
Taslağa göre zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortası özel sağlık kuruluşlarında çalışanlar için özel sağlık kuruluşlarınca, Mesleklerini serbest icra edenler kendileri tarafından ve kamuya ait sağlık kurumlarında görevli personelin sigortası ise ilgili kamu sağlık kurumunca yaptırılacak. Özel sağlık kurumlarında çalışanlarının sigorta primlerinin yarısını işveren yarısını doktor, kamuda çalışanların ise sigorta primlerinin yarısını kurum döner sermaye gelirlerinden karşılayacak, diğer yarısını doktorlar kendileri ödeyecek. Mesleki sorumluluk sigortasını Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanlıkça yetki verilen şirketler yapacak. Sigorta yaptırmayanlara mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için 5 bin TL idari para cezası verilecek.
Çalışma Saatleri Haftalık 40 Saate Düşüyor.
Tasarıda 31/12/1980 tarihli ve 2368 sayılı Sağlık Personelinin Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanun yürürlükten kaldırılıyor. Böylelikle sağlık çalışanlarının haftalık 45 saat olan çalışma süreleri 40 saate iniyor. Ayrıca taslakta radyoloji çalışanlarının haftalık çalışma süresinin 37,5 saat olarak düzenlenmiştir.
Radyoloji çalışanlarının çalışma şartları göz önüne alındığında haftalık 37.5 çalışma süresi oldukça fazladır. Bu çalışma süresi sonucunda radyoloji çalışanların sağlıkları riske edilmektedir. Radyoloji çalışanların haftalık çalışma süresi 25 saat olarak sınırlandırılmalıdır.
Ayrıca, 5510 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan öğretim üyeleri tarafından sunulan hizmetler için ilave ücret alınmasına cevaz veren hüküm ile kısmî zamanlı çalışma ile ilgili olarak 2659 ve 2955 sayılı Kanunlardaki hükümler ve 2547 sayılı Kanunun, sağlık tesislerinin işletilmesi ve yönetiminin, üniversitelerde kurulmuş olan vakıflara verilebileceğine ilişkin ek 22 nci maddesi yürürlükten kaldırılmaktadır.
Türk Sağlık-Sen
