ILO İlerleme Raporuna Göre;Türkiye Sendikal Haklarda Çok Geri
Türkiye AB Karma İstişare Komitesi toplantılarının 2005 yılından beri gündeminde olan Türkiye’deki çalışma hayatı, sendikal haklar, istihdam konusu geçen iki yılda olduğu gibi bu yıl da ilerleme raporunda yer aldı. 2009 yılı Türkiye İlerleme Raporu’nda müzakere konu başlıklarının 19. maddesi “Sosyal Politika ve İstihdam” faslı çerçevesinde sosyal diyalog alanında çok az bir ilerleme olduğu kaydedilerek, sendikal mevzuat reformunda birkaç yıldır hiçbir gelişme sağlanmadığına dikkat çekildi. Türkiye’de tüm sendikal hakların yerleşmiş olmadığı ifade edilen raporda şu ifadelere yer verildi:
“Mevcut mevzuat çerçevesi, gerek kamu gerek özel sektör açısından başta örgütlenme, grev ve toplu sözleşme hakkı konularına AB standartları ve ILO sözleşmelerine uymamaktadır. ILO Uzmanlar Komitesi tarafından Türkiye’ye bu reformları gerçekleştirme çağrısı yapılmış ve Hükümete yardımcı olmak üzere üst düzey tarafsız bir misyon görevlendirilmesi kararı alınmıştır. Sektörler üstü, sektör ve işletme düzeyinde sosyal diyalog genel olarak zayıftır. Toplu sözleşmeden faydalanan işçi sayısı yüzdesi düşüktür. Başta Ekonomik ve Sosyal Konsey olmak üzere üçlü sosyal diyalog kanallarının güçlendirilmesi gereklidir. Sosyal diyalog alanında Türkiye yeterince hazır değildir.”
İş sağlığı ve güvenliği konusunda nispi ilerleme kaydedilmiş olmasına rağmen, mevzuat ve kurumsal yapı anlamında önemli eksikliklerin var olduğu rapor altına alınmıştır.
İstihdam politikası konusunda, kısa süreli çalışma uygulamasının 6 ay daha uzatılması, kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin daha görünür hale getirilmesi gibi kısmi bazı tedbirlerin alındığının ifade edildiği raporda ekonomik kriz de dikkate alınarak 2009 yılının ikinci çeyreğinde işsizlik oranının 13.6’ya, genç işsizlerde ise bu oranın aynı dönemler için % 24.6’ya ulaşarak çok kötü bir görüntü sergiledi.
Ülkemizde yoksulluk sınırı altında yaşayan nüfusun 2007’lerdeki yaklaşık %18,5’luk payı dikkate alındığında bu konunun çözümü için olumlu anlamda hiçbir iyileşme olmadığı hatta ekonomik kriz dikkate alınarak 2009 yılında nispi artış görüldüğü raporda yer almaktadır.
Sosyal güvenlik konusu da raporun diğer bir eleştiri konusu olup, hala nüfusun yüzde 20’den çoğunun sosyal güvenlik çerçevesi dışında olduğu kurumsal anlamda planlama ve koordinasyon konusunda mevcut eksikliklerin kurum işleyişinin şeffaflığının önündeki en önemli engel olduğunun altı çizilerek, sosyal güvenlik şemsiyesi dışında kalanlarda ortaya çıkabilecek olumsuzluklara dikkat çekildi.
Sonuç olarak, Raporda, sendikal mevzuatta reform yapmaya dönük girişimlerden ya da çalışmalardan somut bir sonuç ortaya çıkmadığı,
Tüm sendikal hakların AB Standartları ve ILO sözleşmelerine uygun olarak yerleştirilmesi konusunda bir ilerlemenin kaydedilmediği vurgulanan raporda, Türkiye’nin sendikal haklar noktasında içinde bulunduğu durum net olarak ortaya çıkmaktadır.
Birçok konuda “açılım” yapan siyasi iradenin asıl açılımı kamu çalışanları için yapması gerektiği, siyasi iradenin “çok olumlu” diye nitelendirdikleri ILO İlerleme Raporu’nda ortaya çıkmıştır. Raporun olumlu olduğunu ifade etmek, raporun işaret ettiği konularda siyasete ciddi ve yararlı bir sorumluluk yüklediği açıktır. Ancak, bugüne kadar siyasi iradede bu sorumluluğu görmek mümkün olmamıştır.
Dileğimiz, siyasi iradenin memura bakışını değiştirerek, grev ve toplu sözleşme hakkının önündeki engel olmaktan kurtulmasıdır
Türkiye Kamu-Sen
İstanbul İl Başkanı
Yrd. Doç. Dr. M. Hanefi Bostan
