(ADANA)15-16 HAZİRAN 1970 DİRENİŞİNİ YARATANLARI SELAMLIYORUZ
15-16 Haziran Direnişinin yıl dönümü nedeniyle gerçekleştirilen basın açıklaması ve yürüyüş DİSK Bölge binasın önünde toplanan demokratik kitle örgütleri ve sendikalar 
DİSK Bölge Temsilciliği önünden yürüyerek İnönü parkında Disk Bölge Başkanı Kemal ASLAN’ın açıklamasıyla son bulmuştur.
15-16 HAZİRAN DİRENİŞİ, TÜRKİYE İŞÇİ SINIFININ VARLIĞINI KANITLADIĞI EN ÖNEMLİ EYLEMDİR.
Türkiye emek mücadelesinin önemli günlerinden 15-16 Haziran direnişinin 40. yılındayız. 1970 yılında, çalışma yaşamı ve temel sendikalar mevzuatını düzenleyen yasalarda değişiklik yapılmaya ve bu arada DİSK yok edilmeye çalışılmıştı. Buna yanıt 15-16 Haziran Direnişi ile verildi.
15-16 HAZİRAN’IN GELİŞİ
Fabrika işgallerinin yaygınlaştığı 1970 yılında iktidarda olan Adalet Partisi (AP) ve dönemin Türk-İş yönetimi, yaygınlaşan işçi eylemleri ve fabrika işgalleriyle giderek güçlenen ve DİSK’te ifadesini bulan mücadeleci anlayışı etkisiz hale getirmek amacıyla 274 sayılı Sendikalar Kanunu’nda değişiklik yapmak istemiştir. Yasa değişikliği, iktidardaki Adalet Partisi ve muhalefet partisi CHP’nin oylarıyla meclis’ten geçirilmiştir.
DİSK’i ve DİSK’e bağlı sendikaları tamamen etkisiz hale getirmek için yapıldığı açıkça belli olan bu değişikliğe işçilerin tepkisi çok sert olmuştur. 15-16 Haziran 1970’de İstanbul ve Kocaeli merkezli olarak yapılan kitlesel yürüyüş ve eylemlerle yapılan düzenleme, işçiler tarafından protesto edilmiştir. Eylemler sadece DİSK üyesi işçilerle sınırlı kalmamış, Türk-İş’e bağlı sendikaların ve bağımsız sendikaların örgütlü bulunduğu çok sayıda fabrikadan işçiler, 15-16 Haziran’da tepkilerini göstermek için alanlara çıkmıştır.
16 Haziran’da eylemler daha da büyümüş ve yaygınlaşmış, 168 fabrikadan ve 100 bini aşkın işçiyle devam eden direniş nedeniyle İstanbul’da, Gebze’de ve İzmit’teki fabrikalarda üretim büyük ölçüde durmuştur. Her tarafta işçiler çeşitli yürüyüşler ve mitingler düzenlemiş, İstanbul valiliği kuşatılmış, işçiler panzerlerin ve silahlı askerlerin üzerine yürüyerek sendikal haklarına sahip çıktıklarını göstermişlerdir. Eylemler sırasında 3 işçi öldürülmüş, olaylar ancak 16 Haziran’da eylemlerin yaşandığı illerde sıkıyönetim ilan edilmesiyle durdurulabilmiştir.
Eylemlere katılan işçi sayısı, özellikle 15-16 Haziran direnişi sırasında başka sendikalardan ve sendikasız işçilerden katılımların boyutu, işgalleri de içeren eylem biçimlerinin hızla yaygınlaşması, işçilerin o zamana kadar biriken öfkesi ve enerjisinin, dönemin sendikal örgütlülüğünü aşan bir içerikte ortaya çıkmasını beraberinde getirmiştir.
DİRENİŞİN SONUÇLARI
15-16 Haziran olayları sonrasında, Anayasa Mahkemesi’nin Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) başvurusuyla yasa değişikliğini iptal eden kararı ile DİSK kapanmaktan kurtulmuştur.
15-16 Haziran direnişinde ve direniş öncesinde gerçekleşen eylemlerin temelini, işçilerin örgütlenme haklarına sahip çıkması ve sendika seçme özgürlüğünü cesaretle savunması oluşturmuştur. Bu dönemde gerçekleşen işçi eylemleri, işverenle onların çıkarları doğrultusunda uzlaşmayarak, işçi sınıfının çıkarlarını gerçekten savunan ve mücadeleciliği ile işçilerin güvenini kazanan sendikalarına sahip çıkmak amacıyla yapılmıştır.
15-16 Haziran işçi direnişi, 1960’lara kadar sermayenin egemenliği altında tutulan ve yönlendirilen işçi sınıfının ilk kez yasal sınırları aşan, meşruluğunu kendi özgücü ve haklılığında bulan bir sınıfın kendisine olan güveni ifade eden önemli bir deneyim olarak Türkiye işçi sınıfı tarihindeki yerini almıştır.
İşçi sınıfı kendi birleşik örgütlülüğüne ve özgücüne dayanıp, her türlü yasal ya da fiili engeli kitlesel eylemliliği ile aşacak bir mücadeleci sınıf çizgisini kendisine kılavuz edinmedikçe, kazanımları korumanın ve yeni kazanım elde etmenin mümkün olmadığı, bu tarihi direnişten çıkarılan/çıkarılması gereken en önemli derstir.
Bugün hala sınıf sendikacılığından bahsediliyorsa, sendikal hak ve özgürlükler mücadelesinde 15-16 Haziran Direnişi bir meşale gibi parıldıyorsa, bu, 40 yıl önceki mücadelenin ne kadar doğru olduğunun göstergesidir….
40 yıl önce sermaye çevreleri ve onların güdümündeki sendikalar yasal değişikliklerle demokratik sendikacılığı ve DİSK’i yok etmeyi hedeflemişlerdi. Aydınların Türkiye’de işçi sınıfı var mı, yok mu tartışmaları yaptığı bir dönemde elleri şalterlere uzanan işçiler, sendikal hak ve özgürlüklerine sahip çıkmak için omuz omuza sokağa çıkarak tartışmaları sonlandırmıştı.
Sendikasızlarla Türk-İş üyesi işçilerin DİSK’le birlikte koyduğu o büyük tepki, kendiliğinden gelişen bir hareket olarak değerlendirilemez. Dipten gelen bu dalganın demokratik bir yapıyla kucaklaşması, tabanın söz, yetki, karar sahibi olması ve sendikal demokrasinin tüm süreçlerde işletilmesi doğaldır ki böylesine bir mücadeleci kimlik yaratmıştır.
O yıllarda güdümlü sendikacılığa karşı DİSK ile özdeşleşen işçi sınıfı hareketinin boğulmak istenmesini, 15-16 Haziran Direnişi püskürtmüştür.
15-16 Haziran direnişi, sonuçları ve ondan çıkarılacak dersler emperyalizme, neoliberalizme ve sömürüye karşı bağımsızlık ve demokrasi mücadelesine ışık tutmuştur ve tutmaktadır.
Emek ve Meslek örgütleri olarak 15-16 Haziran direnişini, bunun nedenlerini ve yaşanan olayları her zaman hatırlayacağız ve hatırlatacağız! Saygılarımızla. 15.06.2010
DİSK-KESK-TMMOB-TTB adına
Kemal ASLAN
DİSK BÖLGE BAŞKANI
