DEMİRYOLU TAŞINMAZLARI PEŞKEŞ ÇEKİLİYOR
12 eylül darbesinin yarattığı dikensiz gül bahçesinde hiçbir sorunla karşılaşmadan alabildiğine yol alan neo-liberal anlayış milenyumla birlikte nihai hedefine, kamusal alanın fütursuzca talanına ve yok edilmesine doğru hızla yol almaktadır. Bu durum TCDD’yi de yakından etkilemektedir. Bir yandan yeniden yapılanma söylemleriyle özelleştirme ve taşeronlaşma yaygınlaşırken bir yandan da kuruluşa ait taşınmazlar hızla elden çıkarılmaktadır.
Sendikamız bu anlayışa karşı kararlı mücadelesini tüm platformlarda her türlü özveri ile sürdürmeye devam etmektedir.
Bu çerçevede; taşınmazların satışı ile ilgili AKP döneminde yaşanan önemli satır başlarını ana hatları ile hatırlamakta fayda olduğunu düşünüyoruz.
Şubat 2005’te “TCDD’nin gar ve istasyonları özelleşiyor” başlığı altında “Zarar eden kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) başını çeken T.C. Demiryolları Genel Müdürlüğü (TCDD) gar ve istasyonların özel sektör işbirliği ve kiralama yoluyla işletilmesini kararlaştırdı. TCDD Genel Müdürlüğü’nün reform niteliğindeki bu projesi ile atıl duran 57 ildeki toplam 500 adet gar ve istasyon, TCDD ve özel sektör işbirliğiyle ekonomiye kazandırılacak. Kentlerin gelişmesi sonucu tamamen kent merkezleri içinde kalan gar ve istasyon alanlarının özelleştirilmesinden elde edilecek gelir ile kurumun finansman yapısı güçlendirilecek. Tüm gar ve istasyonlarının Avrupa standardına yükseltilmesi amacını da taşıyan uygulama kapsamında söz konusu istasyon alanlarının yalnızca yolcu sirkülasyonun bulunduğu alanlar değil istasyon sahası ve tesislerin tamamının uzun süreli kiraya verilmesi suretiyle değerlendirilmesi de mümkün olabilecek. TCDD Genel Müdürlüğü’nün ihale programına göre girişimci kiralamak istediği gar veya istasyon alanları ile ilgili olarak gerekli başvurularını kuruma yapabilecekler” şeklindeki haberler basın yayın organlarında yer almıştı.
TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü elindeki işletme fazlası olarak nitelendirdiği bir çok taşınmazı elden çıkarmak için 13.01.2005 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan TCDD Taşınmaz İhale Yönetmeliği ve 13.12.2004 tarih ve 2004/T-36 sayılı Yüksek Planlama Kurulu kararı ile bu yönetmeliğin dayanağı olan TCDD Ana Tüzüğünü değiştirmek istemiş, bu işlemin iptali için BTS tarafından açılan davada Danıştay 10. İdare Mahkemesi 9.9.2005 tarih Esas: 2005/1803 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması kararı vermiştir.
Bunun üzerine TCDD Taşınmaz İhale Yönetmeliği değiştirilerek TCDD Genel Müdürlüğüne ait Taşınmazların Satışı ve Değerlendirilmesi adı altında yeni bir yönetmelik hazırlanmış ve 9.11.2006 tarih ve 26341 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmak suretiyle yürürlüğe konulmuştur.
Yönetmeliğin ve yapılacak satışın iptali talebiyle açılan davada Danıştay 13. Dairesi söz konusu yönetmeliğin dayanağı olan 5335 sayılı yasanın 32. maddesinin dava konusu işlemde uygulanan hükümlerinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar vermiştir.
Bilahare TCDD; 09.11. 2006 tarih ve 26341 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğüne Ait Taşınmazların Satışı ve Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine dayanarak Eskidji Firması aracılığı ile 22.10.2007 tarihinde bazı taşınmazlarını müzayede yolu ile satış işlemi yapılmış tapu devri gerçekleştirilmiştir.
Ancak; Danıştay 13. Dairesi 07.12.2007 tarih 2007/5183 sayılı kararı ile 5335 sayılı Kanunun 32. maddesinin 1. fıkrasını ve bu yasaya dayanarak yürürlüğe sokulan “Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğüne Ait Taşınmazların Satışı ve Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmeliğin” Anayasaya aykırı olduğu gerekçesi ile Anayasa mahkemesine gönderilmesine, Anayasa Mahkemesi karar verinceye kadar da yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine; TCDD Tapu Kadastro Genel Müdürlüğüne yazdığı 13.03.2008 tarih 4067 sayılı yazıda TCDD tarafından satış ve devri yapılan Zeytinburnu İlçesi Kazlıçeşme 85 Pafta 773 ada, 49 parseldeki 1100 m2 ile 85 pafta, 773 ada, 48 parseldeki taşınmazların tapu kayıtlarına Danıştay 13. Dairesinin YD kararı gereği şerh konulmasını talep etmiştir.
Taşınmazlarını elinden çıkarmak için her yolu mubah gören anlayış TCDD Genel Müdürlüğünün 14.03.2008 tarih 14755 sayılı OLUR’u ile 09.11. 2006 tarih ve 26341 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğüne Ait Taşınmazların Satışı ve Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmeliğin” yürürlüğe girmesi ile yürürlükten kalkan 13.01.2005 tarih ve 25669 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmış “Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğüne Ait Taşınmazların Satışı ve Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmeliğe” göre taşınmazlar üzerinde satış hariç olmak üzere yapılan diğer iş ve işlemlere yön vermiştir.
Taşınmazların elden çıkarılması yönüyle AKP hükümetiyle birlikte ilgili Bakanlık ve TCDD’nin girişimleri verilen hukuksal mücadelelerle durdurulmaya çalışılmaktadır. Kayseri’de BTS’nin, Ankara Gar’da CHP’li Çankaya Belediyesinin aldırdığı Mahkeme kararları da halen geçerliliğini korumaktadır. AKP’nin uyanık kadrolarınca bunların kadük kalması için yeni yöntemler ve baskın düzenlemelerle faaliyetlere devam edilmektedir.
AKP’nin “ülkeyi pazarlamakla mükellef” olduğunu söyleyen Başkanı ve aynı zamanda TC. Başbakanı olan R.T.Erdoğan’ın, “Çalık grubuna Haydarpaşa Garını pazarlamak için verdiği söze dayanarak” Meclisten geçirdiği iddia edilen 5793 sayılı yasayı çıkarmıştır.
AKP’nin Meclisten geçirdiği ve TCDD Yönetiminin taşınmaz mallarının satışında dayanak olarak kullandığı 5793 sayılı kanunun (5335 sayılı Kanunun 32.maddesi) 43.maddesi CHP tarafından Anayasa mahkemesine götürülmüştür.
Ancak tüm bu hukuki süreç AKP kadrolarını hedeflerinden alı koyamamıştır. Anayasa Mahkemesi kararları beklenmeden 5793 sayılı kanunun 43. maddesi çerçevesinde TCDD’nin elindeki bir grup taşınmazı “İşletmecilik fazlası taşınmazların belirlenmesine ve bu taşınmazların satışına karar verilmesine TCDD Yönetim Kurulu yetkilidir.” Denilmek suretiyle kimi taşınmazların Özelleştirme İdaresi Başkanlığına (ÖİB) devredilerek yeni bir süreç başlamıştır.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığının (ÖİB) 31.03.2009 tarih ve 2357 sayılı yazısına istinaden Özelleştirme Yüksek Kurulunun 30.04.2009 tarih ve 2009/20 karar no.lu kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alınarak satış yoluyla özelleştirilmesine karar verilen ve 8 Mayıs 2009 gün ve 27222 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan kararla TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne ait olan ve içinde Fenerbahçe Eğitim ve Dinlenme Tesisinin de bulunduğu aşağıdaki taşınmazların satış yöntemi ile özelleştirilmesine karar verilmiştir.
- İstanbul İli, Başakşehir İlçesi, Hoşdere Köyü, 201 ada, 1 no.lu parselin,
- İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, Fenerbahçe Mahallesi, 240 ada, 1 no’lu parselin Fenerbahçe Eğitim Kampının bulunduğu 8500 m²’lik kısmının (parselden ifrazen oluşturulacaktır),
- Zonguldak İli, Kozlu ilçesi, Kozlu 19 Mayıs Mahallesi, 143 ada, 2 no’lu; 139 ada, 22 no’lu parsellerin,
- Zonguldak İli, Merkez İlçe, Karaelmas Mahallesi, 794 ada, 1, 2 ve 3 no’lu parsellerin,
- İzmir İli, Konak İlçesi, Alsancak Mahallesi, 3641 ada, 1 no’lu parselin,
- Denizli İli, Merkez İlçesi, Koyunaliler Köyü, 520 ada, 13 no’lu parselin,
- Denizli İli, Merkez İlçesi, Çömleksaz Köyü, 602 ada, 3 no’lu parselin,
- Balıkesir İli, Edremit İlçesi, Akçay Mahallesi, 862 ada, 490, 129, 130, 131, 502, 504, 497 no’lu parsellerin ve 861 ada, 488 no’lu parselin, 1170 ada, 416 no’lu parselin,
- Mersin İli, Tarsus İlçesi, Kemalpaşa Mahallesi, 4503 ada, 2 no’lu parselin, Şehitishak Mahallesi, 814 ada, 3 no’lu parselin,
- Amasya İli, Merkez İlçesi, Hızırpaşa Mahallesi, 424 ada, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 24 no’lu parsellerin, 1675 ada, 1, 2, 3, 4 no’lu parsellerin, 1676 ada, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24 no’lu parsellerin, 1678 ada, 1 no’lu parselin, 1679 ada, 1, 2, 3, 4 no’lu parsellerin, 1680 ada, 1 no’lu parselin, 1686 ada, 1 no’lu parselin,
BTS tarafından Resmi Gazete’de yayınlanan ÖİB’nin bu kararının iptali ve durdurulması amacıyla; Fenerbahçe Eğitim ve Dinlenme Tesisi için ayrı olmak üzere Danıştay’a 2 ayrı dava açılmıştır.
Daha önce olduğu gibi bugün de AKP hükümeti tarafından alınan özelleşirime kararları pek çoğu özelleştirme uygulamaları hakkındaki 4046 sayılı yasanın amacında belirtilen “ekonomide verimlilik ve kamu giderlerinde azalmayı sağlamak” hedefini taşımamaktadır.
Keza özelleştirme kapsamına alınan bu taşınmazlar düşünüldüğünde;Lojman halen TCDD çalışanlarınca konut olarak kullanılmaktadır. Tarihi yapı özelliği de taşıyan bu yapıların özelleştirilmesiyle demiryolu çalışanının mesaisini yaptığı Gar ya da İstasyonun yanında bulunan evini terk etmesi yaşamının zorlaştırıcı bir sonuç doğuracaktır.
Çalışanların eğitim ve dinlenmelerine tahsis edilmiş Fenerbahçe eğitim ve dinlenme kampı TCDD çalışanlarına ucuz tatil, dinlenme ve konaklama imkanı sunmaktadır. Anayasamızda devletin nitelikleri arasında sosyal devlet ilkesi yer almaktadır. Bu anlayış, sıralanabilecek pek çok özelliğin yanı sıra çalışanları destekleyen, yaşam seviyelerini yükselten, yaşamlarını kolaylaştıran bir anlayıştır. Fenerbahçe Kampının kapatılması çalışanların ucuz tatil, dinlenme ve konaklama imkanı bir daha bulamaması anlamına gelmektedir. Bu nedenlerle taşınmazların satılmak suretiyle özelleştirilmesi sosyal devlet anlayışına ters bir tutumdur.
Özelleştirme ve satışa ilişkin bu kararda kamu yararı ilkesi de ihlal edilmektedir.
TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünce İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı ile Kadıköy Belediye Başkanlığı aleyhine açılan bir dava nedeniyle yapılan keşif ve bilirkişi sonrası İstanbul 8.İdare Mahkemesi 2007/132 Esas, 2008/2449 karar sayılı kararıyla Fenerbahçe Eğitim ve Dinlenme Tesisi için;
Fenerbahçe burnunun, tüm Kadıköy bölgesi için bir kent parkı niteliğinde olduğu .. halkın deniz ile kucaklaştığı, kıyıları kullanabildiği yegane yer olduğu. 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında da fonksiyonel olarak korunmuş olduğu. Sosyal ve kültürel tesis alanı olarak kıyıların halkın kullanımına açık tutulabilecek bir fonksiyonu olmasının şehircilik ve planlama ilkeleri açısından uygun bulunduğu, dava konusu planlar ile getirilen kararın geçmişten günümüze sürekliliği olan fonksiyonun devamlılığının sağlanması, bu fonksiyondan halkın ve TCDD mensuplarının yararlandığı, kıyıların halka açık olmasını sağlaması gerekçelerine dayanarak kamu yararı ve şehircilik ve planlama ilkelerinin sağlanmış olduğu…
Şeklinde belirtilen görüşle; gayrimenkulun TCDD çalışanları ve halk için ne derece önem teşkil ettiği önemle vurgulanmıştır.
Yine bu kapsamda; 5793 sayılı Kanunun 43. maddesinde yazılı olduğu şekilde TCDD mülkiyetindeki taşınmazlar için yatırım planı işletmecilik esaslarının değerlendirilmesi için 17.09.2008 tarih 44710 sayılı Genel Müdürlük emri ile bir “teknik komisyon” oluşturmuş. Bu komisyonun değerlendirmesi sonucu işletmecilik fazlası olarak belirlenen 9 adet taşınmaz (100.944,37 m2) ve 25 adet Gar sahasının (8,992.085,17 m2) 5793/43 ve 4046 sayılı kanun hükümlerine dayanılarak, TCDD Genel Müdürlüğünün 15.05.2009 tarih 9/69 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile satışı yapılmak üzere ÖİB’na devredilmesine karar verilmiştir.
TCDD’nin ihtiyacı olmayan satılacak 25 Gar şöyle sıralanıyor:
Eskişehir, Kırklareli, K.Ereğli, Kayseri, Karabük, Bor, Niğde, Balıkesir, Selçuk(Çamlık), Denizli, Uşak, Erzurum, Erzincan, Sivas, Muş, Kurtalan, Diyarbakır, Kahramanmaraş, Gaziantep, Konya, Adana, İskenderun, İsparta, Eğridir, Kütahya
TCDD’nin ihtiyacı olmadığı belirtilen 9 adet taşınmazın listesi de şöyle;
• Hereke istasyon Binası 15614 m2
• Adapazarı İstasyon arsası 3316 m2
• Kilimli 3200 m2
• Karabük Bayır Mah. Ticaret merkezi 57111 m2
• Karabük Bayır Mah. Ticaret merkezi 6363 m2
• Karabük Bayır Mah. Ticaret merkezi 8442 m2
• İzmir Konak Mersinli Çayırlık 20320 m2
• Amasya Merkez Hızırpaşa 4551 m2
• Hatay Dörtyol Yakacık Arsa+Türbe 33514 m2
Toplam : 100.994 m2
Eskişehir garın yeraltına alınmasını yanlış bulduğumuzu ve bu alanın kentsel dönüşüme ve ranta açılacağını söylediğimizde “bu alanı belediye halka açacak yeşil alan olacak şeklinde sizde her şeye karşı çıkıyorsunuz” şeklinde tepkiler almıştık. Bu alanda yükselecek binalar bu nedenledir ki Eskişehir’de bu talana karşı çıkmayan Partilerin, Meslek Odalarının, Üniversitelerin sırtında bir kambur olarak duracaktır.
Başlangıçta değindiğimiz “TCDD 500 garı ekonomiye kazandıracak haberi” Garların satışının 25 sayısı ile sınırlı kalmayacağını açıkça göstermektedir. İster istemez akla bu kadar gar satıldığında TCDD faaliyetlerini nerede sürdürecektir sorusu geliyor? Öyle anlaşılıyor ki TCDD faaliyetleri yeniden kamulaştırılan başka alanlarda yapımı planlanan hızlı tren garları ile sınırlandırılmak isteniyor.
Yunus AKIL
Genel Başkan
